عدالت پرداختی (Pay Equity) | آنچه متخصصان منابع انسانی باید در سال ۲۰۲۶ بدانند
اگرچه اصطلاحات «عدالت پرداختی» (Pay Equity) و «برابری پرداختی» (Pay Equality) گاهی به جای هم استفاده میشوند، اما یکی نیستند. عدالت پرداختی به این اصل اشاره دارد که نقشهای «متفاوت» باید حقوق «مشابهی» دریافت کنند، مشروط بر اینکه هر دو شغل به سطح یکسانی از تلاش، مسئولیت و مهارت نیاز داشته باشند. برای مثال، یک پرستار زن و یک تکنسین مرد را در نظر بگیرید. اگر هر دو شغل از نظر مهارت و مسئولیت دارای ارزش برابری باشند، باید حقوق قابل مقایسهای دریافت کنند، حتی اگر خودِ نقشها متفاوت باشند.
از سوی دیگر، برابری پرداختی به این اصل اشاره دارد که مشاغل با مسئولیتهای «یکسان» باید حقوق «یکسان» دریافت کنند. به عنوان مثال، دو مهندس در یک تیم با مسئولیتها، وظایف و عنوان شغلی یکسان باید دستمزد یکسانی دریافت کنند. به این معنا، برابری پرداختی بر تضمین ثبات در نقشهای کاملاً همسان تمرکز دارد.
عدالت پرداختی بر تضمین انصاف در نقشهای مختلفی تمرکز دارد که از نظر تلاش، مسئولیت و سطح مهارت قابل مقایسه هستند. هدف آن اصلاح شکافهای حقوقی سیستماتیک مرتبط با ویژگیهای تغییرناپذیر مانند سن، ناتوانی، قومیت، جنسیت و سایر ویژگیهای مورد حمایت قانون است. برای دستیابی به عدالت پرداختی، سازمانها از روشهایی مانند ارزیابی مشاغل و تحلیل جبران خدمات استفاده میکنند تا نقشهای با ارزش برابر را مقایسه کرده و به شکافهای پرداختی توجیهناپذیر رسیدگی کنند.
برابری پرداختی تضمین میکند که کارکنان در نقشهای کاملاً یکسان، حقوق کاملاً یکسانی دریافت میکنند. هدف آن اطمینان از این است که افرادی که کار یکسانی انجام میدهند، حقوق یکسانی دریافت کنند. برای برقراری برابری پرداختی، شرکتها اطمینان حاصل میکنند که جداول حقوقی را بهطور مداوم برای عناوین و عملکردهای شغلی یکسان اعمال میکنند.
عدالت پرداختی از تلاشهای کلی سازمان در حوزه DEIB (تنوع، برابری، شمول و تعلق) حمایت میکند، در حالی که برابری پرداختی انصاف را در مقایسههای شغلی نظیر-به-نظیر تضمین کرده و به جلوگیری از تبعیض در نقشهای خاص کمک میکند. مهم است که متخصصان منابع انسانی تفاوتهای بین عدالت و برابری پرداختی را درک کنند، زیرا رسیدگی به تنها یکی از این موارد میتواند باعث شود یک مشکل بزرگ و گروهی از کارکنان که احتمالاً بهطور نابرابر یا ناعادلانه حقوق دریافت میکنند، نادیده گرفته شوند.
جهت درخواست مشاور طبقه بندی مشاغل از موسسات و دفاتر مجاز طبقه بندی مشاغل کلیک نمایید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر درخصوص “هر آنچه باید درخصوص عدالت در پرداخت (برابری پرداخت) بدانید؟” کلیک کرده و مقاله را بخوانید.
نمونههای واقعی عدالت پرداختی
مثال ۱: کوتی (Coty)
شرکت جهانی زیبایی «کوتی» در بیش از ۱۲۵ کشور فعالیت میکند و در زمینه لوازم آرایشی، عطر و مراقبت از پوست تخصص دارد. این سازمان حضور قوی زنان را در هیئت مدیره، کمیته ا جرایی و جمعیت رهبری گستردهتر خود دارد. کوتی گزارش میدهد که شکاف عدالت پرداختی جنسیتی در تمام دستههای مدیریتی ۵٪ یا کمتر است و میانگین کلی شکاف پرداختی جنسیتی زیر ۴٪ است. هدف شرکت این است که تا سال ۲۰۳۰ شکاف کلی را برای کارکنان در نقشهای قابل مقایسه با عملکرد مشابه زیر ۵٪ نگه دارد. یکی از راههای حمایت از این هدف، گنجاندن تحلیل عدالت پرداختی جنسیتی در رویکرد عملکرد و پاداش است.
مثال ۲: سیلزفورس (Salesforce)
سیلزفورس به جای برخورد با عدالت پرداختی به عنوان یک تمرین مقطعی، آن را در شیوههای مستمر جبران خدمات خود نهادینه کرده است. این شرکت بهطور منظم حقوق را در نقشهای قابل مقایسه تحلیل میکند تا تفاوتهای توضیحنشده را شناسایی و رفع کند و عواملی مانند نقش، مکان و تجربه را در نظر میگیرد. با گذشت زمان، این تحلیل گسترش یافته تا شامل پاداشهای سهام و همچنین تفاوتهای پرداختی بر اساس جنسیت در سطح جهانی و بر اساس نژاد و قومیت در ایالات متحده شود. با ادغام بررسیهای عدالت پرداختی در فرآیندهای سالانه جبران خدمات، سیلزفورس به دنبال ترویج ثبات و انصاف در کل چرخه عمر کارکنان، از استخدام و ترفیع گرفته تا تعدیل حقوق است.
مثال ۳: استارباکس (Starbucks)
استارباکس از سال ۲۰۰۹ متعهد به دستیابی به ۱۰۰٪ عدالت پرداختی جنسیتی بوده است. این شرکت گزارش میدهد که به این هدف برای شرکای (کارکنان) خود از هر جنسیت و نژادی که کار مشابهی در ایالات متحده انجام میدهند دست یافته و آن را حفظ کرده است و به تلاش برای دستیابی به همین سطح از عدالت در سطح جهانی ادامه میدهد. یکی از کارهایی که استارباکس برای حمایت از این تلاش انجام داد، حذف سوالات مربوط به سوابق حقوقی متقاضیان بود تا از انتقال نابرابریهای موجود به استخدامهای جدید جلوگیری کند. در عوض، شرکت از عوامل مرتبط با شغل مانند مهارتها، تجربه و در برخی موارد تحصیلات برای تعیین یک محدوده حقوق شروعِ باریک برای هر نقش استفاده میکند.
مثال ۴: ادوبی (Adobe)
مسیر ادوبی به سمت پرداخت منصفانه با تعریف دقیق معنای «برابری پرداخت» (Pay Parity) در داخل سازمان شروع شد. برای امکانپذیر ساختن مقایسههای دقیق و معنادار، شرکت ابتکار «معماری مشاغل» را راهاندازی کرد و خانوادههای شغلی و سطوح را در صورت نیاز ایجاد و اصلاح کرد و کارکنان را با نقشهایی که به بهترین وجه منعکسکننده کارشان بود، دوباره همسو کرد. پس از نقشهبرداری مداوم مشاغل، ادوبی بررسیهای سالانه و تعدیل حقوق را در موارد لازم آغاز کرد. این شرکت همچنین مدیران را با آموزش و منابع مجهز میکند تا به کاهش سوگیریهای ناخودآگاه در طول چرخه بررسی سالانه کمک کند.
نحوه انجام تحلیل عدالت پرداختی
اگر میخواهید جبران خدمات عادلانهای به کارکنان خود ارائه دهید، تحلیل عدالت پرداختی (PEA) ابزاری عالی برای درک این است که آیا (و در کجا) نابرابریهای پرداختی در حال حاضر وجود دارند. در زیر مروری ساده از آنچه فرآیند تحلیل عدالت پرداختی معمولاً شامل میشود، آورده شده است:
- شفافسازی اهداف و جلب حمایت: با تعریف دقیق هدفِ تحلیل خود شروع کنید. اهداف میتوانند شامل رسیدگی به نابرابری پرداختی، کاهش ریسک قانونی یا پاسخ به انتظارات سهامداران باشند. شفافیت در ابتدا به تعیین دامنه تحلیل و دادههای مورد نیاز کمک میکند. پس از تعریف هدف، جلب حمایت رهبری ارشد که برای اختصاص زمان و منابع حیاتی است، آسانتر میشود.
- ارزیابی سیاستها و رویههای فعلی پرداخت: گام بعدی بررسی رویهها و سیاستهای موجود است. این شامل بررسی ساختار حقوق و مزایا در کل سازمان و شناسایی تناقضهای آشکار است. برای مثال، بررسی تفاوتها در مکانهای جغرافیایی مختلف و اینکه آیا سیاستهای فعلی از پرداخت منصفانه جنسیتی و نژادی حمایت میکنند یا خیر.
- تعریف «کار قابل مقایسه» در سازمان شما: در ایالات متحده، «کار قابل مقایسه» معمولاً در قوانین ایالتی به عنوان کاری تعریف میشود که تحت شرایط مشابه انجام شده و به سطوح مشابهی از مهارت، تلاش و مسئولیت نیاز دارد. شناسایی کارکنانی که کار قابل مقایسه انجام میدهند، گامی حیاتی است که باید فراتر از عناوین شغلی رفته و بر وظایف واقعی تمرکز کند تا مقایسهها از نظر قانونی قابل دفاع باشند.
- جمعآوری دادههای مرتبط: هرچه جمعیت کارکنان بزرگتر و متغیرهای مرتبط بیشتر باشد، نتایج تحلیل معتبرتر خواهد بود. دادههایی مانند حقوق پایه، پاداشها، عنوان شغلی، سطح، تیم، و اطلاعات فردی مانند جنسیت، سن، ساعات کار و سوابق کاری باید با دقت و حفظ محرمانگی جمعآوری شوند.
- شناسایی و تحلیل تفاوتهای پرداختی:* پس از جمعآوری دادهها، شناسایی تفاوتها در گروههای معادل آغاز میشود. هدف این است که مشخص شود آیا تفاوتها با عوامل مشروع شغلی قابل توضیح هستند یا نشاندهنده نابرابریهای احتمالی هستند که باید رفع شوند.
- *تفسیر دادهها: این گام شامل ارزیابی نتایجی است که میتوان به آنها اطمینان کرد. برای مثال، اگر تحلیل فقط بر حقوق پایه متمرکز بود، ممکن است لازم باشد سایر عناصر مانند پاداشها یا سهام نیز بررسی شوند تا تفاوتهای سطحی از مسائل ساختاری عمیق متمایز گردند.
- اشتراکگذاری نتایج و اقدام: گام نهایی، به اشتراک گذاشتن یافتهها با ذینفعان و انجام اقدامات لازم مانند تعدیل حقوق یا بازنگری در سیاستهاست. اطلاعرسانی به کارکنان در مورد اینکه عدالت پرداختی در حال بررسی است، به ایجاد اعتماد کمک میکند.
نکته منابع انسانی: اگر تحلیل کامل عدالت پرداختی برایتان سنگین است، از کوچک شروع کنید. حتی بررسی ثبات پرداخت در یک بخش یا یک خانواده شغلی میتواند بینشهای مفیدی ارائه دهد.
بهترین نرمافزارهای عدالت پرداختی
نرمافزارهای عدالت پرداختی به سازمانها کمک میکنند تا نابرابریها را شناسایی، نظارت و رفع کنند. برخی از این راهکارها عبارتند از:
- Payscale: کمک به شناسایی ریسکهای عدالت پرداختی و ردیابی تلاشهای اصلاحی. مناسب برای سازمانهای ۵۰ تا ۵۰۰۰+ نفر.
- Sysarb: متمرکز بر انطباق با دستورالعملهای شفافیت پرداختی اتحادیه اروپا (EU).
- Trusaic: تحلیل عدالت پرداختی و جلوگیری از نابرابریهای آینده از طریق ابزارهایی مانند Salary Range Finder.
چالشها و اشتباهات رایج در تلاشهای عدالت پرداختی
تکیه بر دادههای ناقص یا نامرتب: تحلیل فقط به اندازه دادههای پشت آن معتبر است. دادههای مخدوش منجر به نتایج گمراهکننده میشوند.
استفاده از ساختارهای شغلی متناقض: عناوین و سطوح غیراستاندارد مقایسه معنادار را دشوار میکنند.
اصلاح بیش از حد بدون دلیل منطقی: تعدیل حقوق بدون معیارهای شفاف میتواند ناهماهنگیهای جدیدی ایجاد کند.
برخورد با عدالت پرداختی به عنوان یک تمرین یکباره: این موضوع به دلیل تغییر بازار و قوانین، نیاز به نظارت مستمر دارد.
نادیده گرفتن مقررات محلی: راهکار واحدی برای همه جا وجود ندارد؛ باید قوانین هر منطقه را لحاظ کرد.
قصور در مستندسازی تصمیمات: بدون مستندات، دفاع از تصمیمات در زمان حسابرسی یا بررسیهای قانونی دشوار خواهد بود.
بهترین شیوهها برای ایجاد و حفظ عدالت پرداختی
- با یک معماری شغلی محکم شروع کنید: نقشها و مسیرهای شغلی را قبل از تحلیل حقوق، شفاف تعریف کنید.
- دادههای خود را پاکسازی و تأیید کنید: قبل از اجرا، دادههای حقوق، عملکرد و دموگرافیک را بازنگری کنید.
- یک فلسفه جبران خدمات ایجاد کنید: باورهای اصلی سازمان درباره انصاف و شفافیت را تدوین کنید.
- به عدالت پرداختی به عنوان یک فرآیند مستمر نگاه کنید: ممیزیهای منظم انجام دهید.
- مدیران را آموزش دهید: آنها نقش مستقیمی در استخدام و ترفیع دارند و باید اصول عدالت را بدانند.
- شفاف ارتباط برقرار کنید: اهداف و پیشرفتهای خود را به اطلاع اعضای سازمان برسانید.
تضمین عدالت پرداختی فراتر از رعایت الزامات قانونی است؛ این کار به معنای ارائه جبران خدمات منصفانه و حمایت از جذب و ماندگاری استعدادهاست. اگر سازمان شما هنوز این ابتکار را شروع نکرده، اکنون زمان خوبی برای شروع است. با تامل پیش بروید و از متخصصان مشورت بگیرید.
سوالات متداول (FAQ)
عدالت پرداختی به رویه جبران خدمات منصفانه برای کارکنان در نقشهای متفاوت اما «قابل مقایسه» اطلاق میشود، تا زمانی که آن نقشها به سطوح مشابهی از تلاش، مهارت و مسئولیت نیاز داشته باشند.
هدف، کاهش و حذف شکافهای پرداختی سیستماتیک مرتبط با ویژگیهای شخصی مانند جنسیت یا نژاد، با تمرکز بر «ارزش کار انجام شده» به جای «فرد انجام دهنده» است.
فرمول واحدی وجود ندارد، اما یک مثال ساده برای نشان دادن شکاف این است:
`شکاف پرداختی = میانگین پرداختی گروه B – میانگین پرداختی گروه A`
(مثلاً تفاوت میانگین حقوق زنان و مردان در نقشهای مشابه).
برابری پرداخت (Parity) اغلب به عنوان یک اصطلاح کلی برای هر دو مفهومِ حقوق برابر برای کار یکسان و عدالت پرداختی برای کار با ارزش برابر استفاده میشود. عدالت پرداختی (Equity) خاصتر است و بر اصلاح تفاوتهای ناعادلانه بین نقشهای «متفاوتی» تمرکز دارد که مهارت و مسئولیت مشابهی میطلبند.
